تأثیر هوش تجاری بر شبکه‌های حمل و نقل

  • توسط محمد رضا دفتری
  • دی ۲۰, ۱۳۹۷
  • ۰
برای ساخت یک اقتصاد موفق و مدرن، شرکت‌های حمل و نقل باید بتوانند یک حمل و نقل روان و کارآمد را برای کالاها و افراد تأمین کنند. ناتوانی در تبعیت از الزامات، تهدیدی برای ماهیت رقابتی این سیستم ایجاد می‌کند و هم‌چنین کاربرد ناپایدار زیرساخت حمل و نقل را منعکس می‌کند. اهمیت ساخت سیستم‌های جدید حمل و نقل هوشمند (ITS) برای رشد و تکامل اقتصاد امری اساسی به شمار می‌رود. زیرا شرکت‌ها از سراسر دنیا باید کالاها را بین سیستم‌ها حمل و نقل کرده، با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و ارتباطات جدیدی را به وجود آورند. مفهوم اصلی این مقاله با این امر بیان می‌گردد که سیستم‌های حمل و نقل هوشمند برای شرکت‌های جهانی ضروری و الزامی هستند. گسترش و توسعه ITS جدید می‌تواند راه‌حلی برای بهبود و ارتقای محیط اقتصادی واقعی ارائه کند.

  1. مقدمه

سیستم‌های حمل و نقل هوشمند، ترکیبی از فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات با همه نوع شبکه‌های حمل و نقل را نشان می‌دهند که اسباب جابجایی هوشمند افراد و محموله را به وجود می‌آورند. سیستم‌های حمل و نقل هوشمند در حال حاضر با چالش‌های متعددی روبرو هستند که سبب رقابتی شدن بیشتر در محیط اقتصادی واقعی می‌شوند. هدف ITS، ترویج استفاده از انرژی‌های پاک‌تر و ابزار حمل و نقل به‌ویژه در محیطی است که در آن حجم نواحی ترافیک شهری همواره رو به فزونی است. بنابراین، سیستم حمل و نقلی که بیشتر قابل‌دسترس باشد، باید در مدیریت ترافیک در اولویت قرار گیرد. کارایی سیستم‌های حمل و نقل مسافر و محموله به بهینه‌سازی و همبستگی این سیستم با سایر سیستم‌ها بستگی دارد و سبب می‌شود همانند یک سیستم جامع کار کنند. ITS نقشی اساسی در تحقق اهداف و سیاست‌هایی دارد که هدف دولت‌های جهانی هستند که قصدشان بهبود ساخت و کارایی شبکه‌های حمل و نقل خود است تا بدین صورت اقتصادی کارآمد و پایدار را بسازند.

اثرات بحران اقتصادی کنونی بر شبکه‌های حمل و نقل در طولانی‌مدت بسیار سخت پیش‌بینی می‌شود و در حال حاضر به نظر می‌رسد که نمی‌توان اثرات آن را پیش‌بینی کرد. بحران کنونی محیط اقتصادی را می‌توان همانند جمعی از اختلافات بین سیستم‌ها و فرآیندهای متفاوتی دید که ممکن است به سوءعملکرد بزرگی منجر شوند و به راه‌حلی فوری نیاز دارند. به‌طور کلی، ITS کشور به کشور تغییر می‌کند و به این بستگی دارد که کشورها از چه نوع سیستم حمل و نقلی بهره می‌گیرند: ریلی، خودرو، درون‌مرزی یا ناوبری دریایی.

 

  1. ساختار ITS

همانند هر سیستم پیچیدة دیگر، تلفیق کاربردهای ITS مستلزم چارچوبی استراتژیک است تا مبنایی برای انتخاب‌های باشد که به طراحی و کاربرد مؤثر آنها و نیز تصمیم جهت سرمایه‌گذاری مرتبط هستند. به‌طور کلی، این‌گونه چارچوب ساختار سیستم نام دارد. ساختارهای ITS نیازمند پوشش کلیه جوانب فنی، سازمانی، قانونی و تجاری هستند؛ این سیستم‌ها را می‌توان در سطح ملی، منطقه‌ای یا شهری و مرتبط با بخش‌ها یا سرویس‌های ویژه ساخت.

مطابق تعاریفی که برای سیستم‌های حمل و نقل هوشمند ارائه شده است، می‌توان گفت که برای انجام مأموریت‌های الزامی این سیستم‌ها لازم است که تلفیق سیستم‌های متفاوت را در یک سیستم منفرد درک کنیم. سیستم‌های حمل و نقل هوشمند سیستم‌های یکپارچه‌ای با پیچیدگی بالا هستند. پیچیدگی آنها به روشی خاص که در طراحی و ساخت این‌گونه سیستم‌ها بکار گرفته شده است، اشاره دارد. تعریف آرمان‌ها و اهداف ساختار سیستم‌های حمل و نقل هوشمند را می‌توان به دو گروه اصلی دسته‌بندی کرد:

  • تسهیل درک مسئله و راه‌حل‌های آن
  • ارائه مبنایی ثابت برای طراحی و ساخت سیستم‌های ITS

شکل ۱٫ یکپارچگی ITS

یک ساختار ITS به چند دلیل حائز اهمیت است:

  • قابلیت همکاری بین بخش‌های مختلف را حتی زمانی که توسط سازندگان متفاوتی ساخته می‌شوند، تضمین می‌کند که این برای شرکت‌های کوچک و متوسط نیز مطلوب است؛
  • اطلاعاتی سازگار برای کاربران نهایی ارائه می‌دهد؛
  • یک بازار آزاد برای خدمات و تجهیزات تأمین می‌کند زیرا واسطه‌های متعارفی بین اجزای آن وجود دارد؛

ه               اجازه وابستگی کافی به فناوری و پیاده‌سازی آسان فناوری‌های جدید را می‌دهد؛

  • سازوکاری برای تعیین اهداف و نیازمندی‌های کلیه اجزای خود ارائه می‌دهد که این اجزا شامل ارگان‌های عمومی، اپراتورهای حمل و نقل، سازندگان و کاربران نهایی ITS هستند.

برای گسترش سریع‌تر و دستیابی سیستم ITS به یک هماهنگی خوب، لازم است که یک ساختار هماهنگی گسترده و یک مجمع رسمی ایجاد گردد که کلیة ذی‌نفعان در آن حضور یابند و در آن ارگان‌های عمومی و ذی‌نفعان تجاری گرد هم آمده و در مورد فعالیت‌های مبنی بر اتفاق‌نظر بحث کنند تا بتوانند همکاری بین بخش‌های عمومی و خصوصی را ترویج دهند. برای مدیریت ساختارهای ITS به یک سازش و هماهنگ‌سازی اجرا در سطح محلی، منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی نیاز است.

  1. مزایای پیاده‌سازی سیستم ITS در محیط اقتصادی واقعی

پیاده‌سازی سیستم‌های حمل و نقل هوشمند نشان دهندة عاملی کلیدی برای پیشرفت محیط اقتصادی است. با تجزیه و تحلیل توسعه این سیستم و چگونگی روند نزدیکی به این توسعه، می‌توان گفت که راه‌حل‌های فناوری اطلاعات (IT) و هوش تجاری (BI) نمایانگر نتیجة تلفیق سیستم‌های الکترونیکی، ارتباطات، ذخیره‌سازی و پردازش اطلاعات و کنترل (داخلی و از راه دور) به وسیله سیستم‌های حمل و نقل (جاده‌ای، ریلی، هوایی، آبی درون‌مرزی و ناوگان دریایی) جهت افزایش بازدهی اقتصادی، صرفه‌جویی در نیروی انسانی، کاهش آلودگی زیست‌محیطی، کاهش زمان حمل و نقل و افزایش راحتی مسافران هستند.

گزینش و پیاده‌سازی کاربردها و سرویس‌های ITS مبتنی بر ارزیابی نیازها و پیروی از اصول زیر است:

  • سودمندی-توانایی مشارکت در یک روش ملموس جهت حل چالش‌های بزرگی که در حمل و نقل جاده‌ای با آنها روبرو هستیم (مانند کاهش ازدحام، کاهش انتشار (گازهای آلاینده)، افزایش بازدهی انرژی، دستیابی به بالاترین سطح ایمنی و امنیت)؛

ن             بهره‌وری- سهم هزینه‌هایی که به سبب چشم‌انداز تحقق اهداف ایجاد می‌شوند؛

  • پیوستگی جغرافیایی-توانایی تأمین خدماتی یکسان در کل جوامع و کشورها؛
  • قابلیت همکاری بین بخش‌های مختلف-توانایی سیستم‌ها جهت تبادل داده‌ها و توانا ساختن آنها جهت تبادل اطلاعات و دانش؛
  • سطح کمال-میزان پیشرفت

این ثابت شده است که پیاده‌سازی سیستم ITS، چالشی دشوار در سراسر کشورهای سرتاسر جهان است. زیرا بین ساختار ITS و سبک پیاده‌سازی آنها تفاوت‌هایی وجود دارد. استفاده مؤثر از سیستم‌های حمل و نقل هوشمند مستلزم تلفیق فناوری‌هایی است که برای تردد وسایل نقلیه، کشتی‌ها و قطارها در کنترل ترافیک در کنار شیوه‌های اطلاعاتی به منظور کمک به تصمیمات مدیریتی بکار می‌روند. از دیدگاه یک سیستم، ITS با دسته‌های اطلاعاتی زیر کار می‌کند:

ورودی‌ها:

  • اطلاعات مرتبط با وضعیت خیابان‌ها، چهارراه‌ها و غیره
  • اطلاعات محل وسیله نقلیه
  • اطلاعات مربوط به مسیرهای سفر
  • اطلاعات مرتبط با ایمنی ترافیک
  • اطلاعات مرتبط با مشکلات فنی خاص

خروجی‌ها:

  • گزارش‌های برای اطلاع‌رسانی مسافرین
  • اطلاعات برای راننده
  • اطلاعات برای موسسه‌های حمل و نقل
  • اطلاعات در مورد جزئیات مختلف

شکل ۲٫ ساختار ITS که در ایالات متحده اجرا شده است که نمایانگر پیوند بین انواع متفاوت سیستم‌های حمل و نقل، مسافرین، مراکز مسافرتی و وسایل نقلیه است

ساختار تحول (روند پردازش اطلاعات و حصول نتایج مطلوب) بر پایة فناوری و اطلاعات ارتباطی است و بسته به اهدافش می‌تواند نوع سیستم حمل و نقل هوشمندی که استفاده می‌کند، تعریف کند.

ITS به ارائه سرویسی کامل برای افرادی که از انواع متفاوت حمل و نقل بهره می‌گیرند، کمک می‌کند: این کمک می‌تواند از برنامه و هدایت سفر در یک مسیر خاص تا رزرو بلیت و پارکینگ متغیر باشد. ساخت سیستم‌های حمل و نقل هوشمند، محل‌های کاری جدید متعددی را خواهد ساخت، به کاهش دفع گازهای گلخانه‌ای کمک خواهد کرد و مهم‌تر از همه، به کاهش شمار قربانیان تصادفات کمک خواهد کرد.

  1. چرا به حمل و نقل هوشمند نیاز داریم؟

حمل و نقل هوشمند با هوش تجاری و به‌طور خاص‌تر از طریق سیستم ITS انجام می‌شود. اما هوش تجاری را دقیق‌تر چطور می‌توان تعریف کرد و چگونه عمل می‌کند؟

هوش تجاری ابزاری مهم برای شرکت‌هاست زیرا به آنها یاری می‌دهد تا داده‌های موجود را به دانش تبدیل کنند تا بدین صورت به شرکت‌ها کمک کنند تصمیمات درستی را اتخاذ کنند. مقادیر زیادی از داده‌ها (مانند سفارش‌ها، مشتریان، داده‌های مالی) به شرکت‌ها کمک خواهد کرد تا رفتار مشتری، شرکای زنجیره تأمین و به‌طور کلی شرایط کسب‌وکار را درک کنند. علاوه بر این، راه‌حل‌های هوش تجاری به شرکت‌ها توانایی پیش‌بینی روند توسعه کسب‌وکار شرکت را می‌دهد (۱۰). ساختار سیستم هوش تجاری یک کانال حمل و نقل را می‌توان به لایه داده‌ها، لایه کاربرد و لایه عرضه تقسیم کرد. براساس نیازهای تحلیل کسب‌وکار و البته مدیریت، لایه داده‌ها اطلاعاتی که در شرایط حاضر موجودند، سازمان‌دهی می‌کند. هم‌چنین، شرکت به منابع متفاوت داده دسترسی کامل خواهد داشت. لایه کاربرد را می‌توان به سرویس‌های عرضه، سرویس‌های امنیت، سرویس‌های زمان‌بندی، سرویس‌های رویدادها، حسابرسی و گزارش دهی، سرویس‌های عملیاتی و تلفیق داده‌ها تقسیم کرد (۱۰). به همین دلیل، سیستم‌های ITS را می‌توان به سیستم‌های عملیاتی اطلاعات کسب‌وکار و سیستم‌های اطلاعات مدیریت تقسیم نمود.

یک سیستم پشتیبانی کسب‌وکار سیستمی است که شامل اطلاعات مربوط به خروج وسیله نقلیه (مانند هواپیما، قطار، خودرو و کشتی) از مبداً و ورود آن به مقصد است. هم‌چنین، این سیستم دربرگیرندة سیستم‌های کنترل، سیستم بار مسافر، آمار، سیستم‌ها خروج، سیستم‌های انتشار داده و از این قبیل سیستم‌ها است. لایه داده و وب را می‌توان به بخش تقسیم کرد:

  • پورتال اینترانت: هرچیزی که مربوط به آگهی‌های خبری، اطلاعات صنعت یا تجارت الکترونیک باشد
  • پورتال اکسترانت: هرچیزی که مربوط به گزارش‌های عملیاتی، تحقیق‌ها، کارت امتیازها، کارکردهای گرافیکی.

وانگ در مقاله‌اش یک ساختار کارکردی فرودگاهی هوش تجاری را معرفی می‌کند که درواقع ماژولی است که می‌توان آن را به‌طور موفقیت‌آمیزی با دیگر کانال‌های حمل و نقل و نیز خودروها، قطارها یا کشتی‌ها بکار گرفت. مطابق مقاله وانگ، این سیستم دربرگیرندة سیستم‌های زیر است:

  • سیستم تجزیه و تحلیل بازار: این سیستم برای پیش‌بینی تقاضای محصولات و خدمات، تحلیل عرضة محصولات در بازار (بدین صورت که وسعت بازار را تعیین می‌کند) و پیش‌بینی مزایای اقتصادی بکار می‌رود. این ماژول یک ماژول استراتژیک برای بخش بازاریابی است. زیرا ابزاری مهم جهت کسب اطلاعات مرتبط با مسافرین به شمار می‌رود: دسته‌ها و داده‌کاوی
  • سیستم تجزیه و تحلیل مالی: این سیستم شاملی اطلاعات مالی، گزارش‌ها و داده‌های آماری ازجمله مصرف انرژی برای وسایل نقلیه یا ظرفیت عملیاتی و بهره‌وری است.
  • سیستم مدیریت مشتری: از طریق این سیستم می‌توان رفتار مسافرین را مشاهده کرد. این سیستم هم‌چنین تمایزی قابل‌قبول بین پتانسیل و تمایل نسبت به مشتریان و مشتریان دارای دسته‌بندی ظاهری، روندهای پیشرفت و تحلیل خصوصیات مربوط به مصرف انرژی ایجاد می‌کند.
  • سیستم پشتیبانی تصمیم‌گیری: این سیستم، انواع متفاوتی از گزارش‌ها را برای مدیریت ارشد ارائه می‌دهد که به آنها اجازه می‌دهند تا تصمیماتی را اتخاذ کنند. این سیستم دربرگیرندة نمودارها، جداول و سایر ابزاری است که خواندن و تفسیر گزارش را ساده می‌سازند.
  • سیستم توزیع اطلاعات: این ماژول اخبار، آگهی‌ها، اخطارهای رویدادها یا سایر انواع پیام‌ها را ارائه می‌کند.
  • داده‌کاوی: کلیه ابزاری که برای تحلیل ضروری هستند، در این ماژول قرار دارند. مدل طبقه‌بندی مشتری، مدل‌های تحلیل و پیش‌بینی داده‌های کسب‌وکار را می‌توان از طریق حیطه‌های گوناگونی تعریف گرد.
  • ماژول مدیریت سیستم: این ماژول شامل داده‌های پشتیبانی، مدیریت کاربر یا مدیریت امنیت است. این مدل که وانگ و گروهش نیز از آن استفاده کردند، مثالی واضح در مورد این امر است که سیستم هوش تجاری چگونه می‌تواند کاربردی فراگیر از داده‌های کسب‌وکار و مدیریت را میسر سازد. ابزار تشریح شده را نه تنها برای هواپیماها بلکه برای سایر سیستم‌های حمل و نقل نیز می‌توان بکار گرفت.

راه‌حل‌های هوش تجاری به شرکت‌ها کمک می‌کند تا اطلاعات را از طریق سه جزء اصلی‌شان گردآوری کنند: استخراج و تلفیق داده‌ها، سیستم‌های گزارش دهی سازمانی و داده‌کاوی. برخی از مهم‌ترین منابع داده‌ها عبارت‌اند از:  OLAP (پردازش تحلیلی آنلاین)، ERP  (برنامه‌ریزی منبع سازمانی)، CRM  (مدیریت رابطه با مشتری)؛ این سیستم‌ها معمولاً برای پردازش و گردآوری داده‌های اولیه به صورت دیجیتال بکار می‌روند.

هوش تجاری ابزاری مهم برای کلیه شرکت‌ها صرف‌نظر از صنعت است زیرا اطلاعات را به دانش تبدیل می‌کنند. دانش منبعی است که به فرآیند تصمیم‌گیری کمک می‌کند. کسب‌وکارهای مدرن باید اطلاعاتی درست با بعُد و شکلی مناسب ارائه دهند طوری که مناسبِ نیازهای مشتریان باشند. ترکیبی بین ارتباط از طریق کلیة کانال‌ها با مشتریان و ارتباطات تصویری برند از طریق اینترنت، ایمیل و رسانه چاپی، کلید موفقیت برای یک شرکت خواهد شد. آیندة این شرکت موفق، افزایش دانش و نوآوری‌اش خواهد بود.

 

  1. نتیجه‌گیری

قلمروهای ITS در دهه اخیر رشد چشمگیری داشته است و این روند در سال‌های پیش رو نیز ادامه خواهد داشت. زیرا مزایای آن در سطح اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی، کل شبکة حمل و نقل بین آنها را به یکدیگر مرتبط ساخته و مزیت‌هایی برای صنعت، شرکت‌ها و مردم در سرتاسر دنیا عرضه می‌کند. برای ساخت ITS آینده، لازم است که کلیة سیستم‌ها را هماهنگ کنیم و سبب مشارکت کاری آنها با یکدیگر شویم و نیز ساختارهای جدید ITS را بسازیم. ساختار ITS بین‌المللی باید چارچوبی برای سیستم‌های آتی باشد تا از ساختارهای موجود پیشی گرفته، ارتباطاتی جدید بین کشورها به وجود آورده و کلیة مرزها را از بین برد.

 

  1. منابع

Banciu, E., Hrin, A., Anghel, M., 2003. “Sisteme inteligente de transport – Ghid pentru utilizatori si dezvoltatori”, ISBN 973-31-2154-1, (Ed.) Tehnica Bucharest, pp. 23. Calvanese, Strianti, E., Domenico, A., Herault, L., 2011. Green Communication: An Emerging Challenge for Mobile Broadband Communication Networks, Journal of Green Engineering 3,pp. 267-301. Chongjun, F, Haixu, X., 2011. Research and Planning Hongqiao Airport Management Information System, Journal of Systems Science and Information 7, pp.301-308. Kan, C., Miles, J., 2000. ITS Handbook 2000 – Recommendations from the World Road Associations (PIARC), ISBN 1-58053-103-2. Mortensen, S., Harris, M., Hill, C., 2002. Investigating ITS Concepts for the Dulles Corridor Rapid Transit Project, Mid-continent transportation symposium, California, U.S.A. Moss, L.,T., Atre, S., 2003. Business Intelligence Roadmap: The Complete Project Lifecycle for  Decision- Support Applications, (Ed.) AddisonWesley Information Technology Series, Boston, U.S.A. Nemtanu, F., C., Minea, M., 2005. The development of ITS architecture for urban transport – new components and new relations, Transport Systems Telematics – ۵th International Conference. Katowice-Ustron, Poland. Perrett, K., E., Stevens, A., TRL Report No. 220: Review of the potential benefits of Road Transport Telematics, April 1996. Waltz, E., 2003. Knowledge Management in the Intelligence Enterprise, Artech House Publishing House, ISBN-13: 978-1580534949, pp. 211. Wang, J., Fan, C., Fu, H., 2012. Discussions on Airport Business Intelligence System Architecture, International Journal of Business and Social Science 13,pp 42-51. Whiting, R., 2003. Look Within – Business Intelligence Tools have a New Mission: Evaluating All Aspects of a Company’s Business, Information  Week, pp. 32. Road Transport – Europe on the move, 2004. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, ISBN 92-894-6649-9. Central Federal Lands Highway Division USA, http://www.cflhd.gov/ttoolkit/flt/FactSheets/ITS/ARCHITECTURE.htm, acc. 02.05.2013. ITS Network, http://www.its-network.com , acc. 28.04.2013. U.S. Organisation for Intelligent Transport, 2001. http://www.itsa.org, acc. 02.05.2013. Corporate performance management : One Step Further Than Business Intelligence, 2005, www.sap.info, acc 02.05.2013.

 

استاد راهنما: جناب آقای دکتر صهبا

دانشگاه غیاث الدین جمشید کاشانی

نویسندگان:پرهام راستی‌پور، حسین نصیری
  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *